Δημήτρης Τραγάκης

 

 

Βιογραφικό

Ο Δημήτρης Τραγάκης γεννήθηκε στη Μυτιλήνη και ζει στις Σέρρες. Η συλλογή ξύλινων γλυπτών της φύσης από τις ακτές της θάλασσας και η ξυλογλυπτική πάνω σ' αυτά είναι σήμερα αντικείμενο της δουλειάς του. Το έργο του στηρίζεται σε φυσικές φόρμες ξύλων, όπως αυτές φιλοτεχνήθηκαν από τα ποτάμια και τη θάλασσα. Έχουν ένα προσωπικό ύφος και τα χαρακτηρίζει ο σκεπτικισμός, η απλότητα και πρωτογονισμός. Ίσως αυτό ήταν η αιτία που πριν ακόμη κάνει την πρώτη έκθεση της συλλογής του, έργα του βρίσκονται στα χέρια πολλών συλλεκτών. Δείγματα της δουλειάς του παρουσίασε παλαιότερα σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις.

Τα «ξύλα» του Δ. Τραγάκη

Γράφει ο Αίγειρος

Όταν έχεις γεννηθεί και μεγαλώσει κοντά στα λιόδεντρα, όταν στους παιδικούς σου χειμώνες έζησες τη γλυκιά θαλπωρή του λιόξυλου, που τριζοκοπούσε καιόμενο στο τζάκι, όταν έπαιξες κρυφτό ανάμεσα στους αιωνόβιους κορμούς των δέντρων της ελιάς που ο χρόνος σμίλεψε επάνω τους όλες τις απίθανες μορφές και φιγούρες, δεν μπορεί παρά να έχεις μία ξέχωρη ευαισθησία σε κάθε νεκρή (;) φόρμα ξύλου που είναι προϊόν της σμίλης του χρόνου σε μιαν αδιάκοπη φυσική διαδικασία στην οποία συμμετέχουν οι πιο ζωογόνες δυνάμεις της φύσης, η κίνηση του νερού, ως χάδι της βροχής ή ως βροντοκόπημα του κύματος, η μάνητα του αέρα, η κάψα του ήλιου...

Θέλω να πω πως τα «ξύλα», τα ποταμίσια και τα θαλάσσια του Δημήτρη Τραγάκη είναι μεν δημιουργήματα που οι φυσικές δυνάμεις φιλοτέχνησαν σε μέρη ερημικά και απόμακρα, ωστόσο όλες αυτές οι μορφές, όλα αυτά τα γλυπτά της φύσης δεν θα έρχονταν στην επιφάνεια, αν δεν υπήρχε η ευαισθησία του καλλιτέχνη, αν δεν μεσολαβούσε εκείνη η συμπάθεια του για την, και προς την, «περιπέτεια» του ξύλου. Μία συμπάθεια που είναι βέβαια απόρροια του γεγονότος ότι έζησε τα χρόνια εκείνα που σμιλεύεται η ψυχή μέσα στα λιοστάσια της Λέσβου.

Και η ύστερα σαν η ευαισθησία αυτή κάποια στιγμή μπει στο πρόγραμμα της ζωής σου, τότε γίνεται ένας τρόπος ζωής που σε βάζει σε μια διαδικασία αναζητήσεων στο χώρο της τέχνης και της έκφρασης. Και ο μεν ζωγράφος, μπορεί να βρίσκει τη λύση καθημερινά μέσα στο εργαστήρι του και στο χώρο του με τα χρώματα και τα πινέλα, ο Τραγάκης, όμως, είναι ο «τυχερός», γιατί είναι υποχρεωμένος να βρίσκεται συνεχώς στην ύπαιθρο, να περπατά χιλιόμετρα ολάκερα ακτές, κυρίως εκείνες τις ακτές που δεν έχουν υποστεί ακόμα την καλλιτεχνική αγριότητα του ανθρώπου, να ψάχνει και να ανακαλύπτει όλα εκείνα τα θαλάσσια ξύλα που πέταξε το κύμα στην άκρη του γιαλού και που στο μάτι του τυχόντος περαστικού μοιάζουνε ασήμαντα, ούτε καν για καυσόξυλα δεν θα τα έβλεπε, μιας και είναι σκληρά και εμποτισμένα με την αλμύρα του νερού.

Και άλλοτε πάλι να παίρνει την ακροποταμιά και να ανεβαίνει από τις εκβολές στις πηγές ή αντίστροφα για να ανακαλύψει τα ξύλα του, που στη συνέχεια θα τα μεταφέρει στο εργαστήρι του, θα τα «περιποιηθεί», θα κάνει μια μικρή, μικρή ή μεγαλύτερη επέμβαση και θα τα ετοιμάσει για να μας τα αποκαλύψει στην αίθουσα της τέχνης.

Στην περίπτωση δηλαδή του Δημήτρη Τραγάκη δεν έχουμε έναν καλλιτέχνη που δημιουργεί εκ του μηδενός, αλλά έχουμε έναν ερευνητή καλλιτέχνη, που σέβεται το τυχαίο δημιούργημα της φύσης και χωρίς να επεμβαίνει ιδιαίτερα στη μορφή και στο σχήμα, μας παρουσιάζει με ένα εντελώς προσωπικό στυλ τις προτάσεις που μας κάνουν τα στοιχεία της φύσης και τις προκλήσεις που προκαλούν με τα αχειροποίητα έργα τους.

Γιατί αναμφίβολα το τυχαίο στη φυσική καλλιτεχνική, ας πούμε, διαδικασία, αυτό που προκαλείται με την τριβή ή το σάπισμα ή το σπάσιμο, το έτσι σπάσιμο του ξύλου ή της πέτρας, η τυχαία φόρμα ή φιγούρα που δεν την έδωσε κανένα ανθρώπινο χέρι, αλλά έτσι το θέλησε ο αγέρα που έσπασε το κλαδί ή το νερό του ποταμού που το παρέσυρε ή το μαστίγιο του κύματος που το λιάνισε, το τυχαίο λοιπόν στη φύση θριαμβεύει.

Εναπόκειται στον άνθρωπο να το ψάξει, να το ανακαλύψει και να το αποκαλύψει. Ο Δημήτρης Τραγάκης έχει εδώ και χρόνια καταπιαστεί με αυτό το έργο της ανακάλυψης και της αποκάλυψης. Απάντησε θετικά στην πρόκληση της φύσης και καταξιώθηκε στον ειδικό αυτό χώρο κατά τρόπο, σχεδόν, μοναδικό.

 

 

Εκθέσεις

1994 Οκτώβριος Ομαδική Σερραίων Εικαστικών - ΔΕΠΚΑ Σερρών.
1995 Φεβρουάριος «Τα οικολογικά» Δίπτυχο Ζωγραφικής-Γλυπτικής Αίθουσα Τέχνης-Σέρρες
1995 Μάιος Ομαδική - Εικαστικοί εκπ/κοί- ΔΕΠΚΑ Σερρών
1995 Νοέμβριος Ομαδική - Σερραίοι καλλιτέχνες - ΔΕΠΚΑ Σερρών
1995 Δεκέμβριος Εικαστικό τρίπτυχο Ζωγραφικής - Γλυπτικής - Φωτογραφίας - ΔΕΠΚΑ Σερρών
1996 Μάιος Ομαδική εικαστικών εκπ/κών- ΔΕΠΚΑ Σερρών
1999 Φεβρουάριος Ατομική-Κοινωνία Τεχνών-Κατερίνη
1999 Απρίλιος Ατομική-Πολιτ. Κέντρο «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Δήμου Δράμας
2000 Απρίλιος Ατομική Πολιτ. Κέντρο - ΔΕΠΚΑ Σερρών
2001 Σεπτέμβριος Ομαδική Σερραίων Εικαστικών- ΔΕΠΚΑ Σερρών
2001 Νοέμβριος Ατομική-Πολιτιστικό Κέντρο Σταυρούπολης-Θεσ/νικης
2002 Μάρτιος - Απρίλιος Πρώτη Διεθνής Περιφ. Εκθεση Εικαστικών τεχνών Ολυμπιακά Ιδεώδη- Ομαδική - Σταυρούπολη - Θεσ/νικης
2003 Νοέμβριος Ατομική ΔΕΠΚΑ ΣΕΡΡΩΝ
2004 Ιούνιος Ομαδική Σερραίων Εικαστικών - Σέρρες
2004 Δεκέμβριος Mini Art από 14 καλλιτέχνες - Σέρρες
2005 Καλοκαίρι Ατομική στο Φεστιβάλ Αμφίπολης
2006 Οκτώβριος ΔΕΠΚΑ ΣΕΡΡΩΝ
2006 Δεκέμβριος Mini Art Σερραίων Καλλιτεχνών - Σέρρες -Θεσσαλονίκη
2007 Νοέμβριος Εικαστικό δίπτυχο Ζωγραφικής - Γλυπτική Σέρρες
2008 Φεβρουάριος - Ιούνιος Ατομική Δ.Κ.Β.Σ. Θέμα "Γη έτος... 2070"
2008 Νοέμβριος Ατομική Τσαγερί Ζώγια - Θεσσαλονίκη
2011 Δεκέμβριος Ατομική - Αίθουσα Τέχνης "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ", Δράμα
2011 Δεκέμβριος Ομαδική - Mini Art "Αρμός" Σέρρες

 

 

Έργα

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

   
 
   
 
   
 

 

Γλυπτά της φύσης

 

 

Ο σύγχρονος άνθρωπος αναζητεί μια νέα μορφική γλώσσα για να εκφράσει καινούργιους πόθους και επιθυμίες (τον πόθο του για πνευματική ειρήνη, την επιθυμία του για ενότητα, αρμονία, γαλήνη), για να θέσει τέρμα στην αποξένωση του από τη φύση.

Η ανάπτυξη της βιομηχανίας οδήγησε τον άνθρωπο σε μια τραγική αλλοτρίωση .Μας αρέσουν τα έργα των πρωτόγονων λαών γιατί είναι απλά, γαλήνια και μέσα τους ενυπάρχει η πίστη. Με το αίσθημα και το ένστικτο μπόρεσαν να εκφράσουν τα άπιαστα αυτά πράγματα - την ευγένεια, την υπομονή, τη σοφία, τη γαλήνη - με λίγες σοφές καμπύλες και θαυμαστές αναλογίες.

Οι άνθρωποι επιδίδονται όλο και πιο μανιασμένα στην καταστροφή της γης. Με τα φυσικά γλυπτά που συλλέγονται - άχρηστα κομμάτια ξύλου «δουλεμένα» από την ορμή και την αρμύρα της θάλασσας-ρίχνεται η ιδέα ότι ο άνθρωπος πρέπει να επανέλθει στην τάξη, να σέβεται τη φύση.

Ολόκληρη η φύση είναι τέχνη. Είναι μια απέραντη έκθεση από σχήματα και φόρμες. Το να μη βλέπει και να μην εκμεταλλεύεται κανείς τη φύση στο έργο του φαίνεται αφύσικο. Όλες οι φυσικές φόρμες είναι πηγή ακένωτου ενδιαφέροντος. Κορμοί, ρίζες, κλαδιά, και θαλασσόπετρες είναι νεκρές φόρμες και το σχήμα τους συμπωματικό. Το τι βλέπει κανείς επάνω τους είναι αυτό που τους δίνει νόημα.

Απ’ την ακρογιαλιά επιλέγονται εκείνα που ταιριάζουν στο μορφικό ενδιαφέρον εκείνης της στιγμής. Πολλές φορές μπορεί να καθίσεις και να εξετάσεις ένα ένα τα ξύλα, να διευρύνεις τη μορφική σου εμπειρία δίνοντας καιρό στο πνεύμα σου να εξοικειωθεί μ' ένα νέο σχήμα που τραβά το βλέμμα και που την πρώτη στιγμή δεν είδε.

 
 

Έργα λοιπόν που στηρίζονται σε φυσικά αντικείμενα και φόρμες που αυτά υποβάλλουν. Δεν επιδιώκεται το κλασσικό ιδεώδες της ομορφιάς αλλά αυτό το εναλλακτικό ιδεώδες της ζωτικότητας, της συγχώνευσης φόρμας και συναισθήματος. Οι μορφές έχουν παραμορφωθεί μόνο όσο χρειάζονται για να πάρουν μια εκφραστική έμφαση.

Η έμπνευση έρχεται, λοιπόν, από το υλικό. Η φόρμα του πρωτότυπου υλικού τις περισσότερες φορές καθορίζει και την φόρμα του γλυπτού.

Πολλές φορές η φόρμα είναι τόσο δυνατή ως υφή, ως όγκος και σχήμα που δουλεύεται απ’ ευθείας χωρίς πολλές διαδικασίες.

Υλικό από ξύλο γερασμένο, δαρμένο από το ποτάμι και τη θάλασσα που το ξέβρασε σε μια παραλία, μεταλλάσσεται δημιουργικά σε γλυπτό. Με διάθεση παιχνιδιού και ισχυρές δόσεις φαντασίας συναρμολογούνται κατασκευές και δημιουργούνται μικρά και μεγάλα γλυπτά που έχουν μια αινιγματική εκφραστικότητα.

Τα παράξενα αυτά γλυπτά, που τα ορμητικά νερά του ποταμού μετέφεραν στην παραλία, με τον ήλιο, τον αέρα, τη φωτιά τη μανία και την αρμύρα των κυμάτων της θάλασσας φιλοτεχνήθηκαν.

 
 

Ένας κόσμος ολόκληρος ξεχασμένος σε κάποια ακρογιαλιά μεταφέρεται στο εργαστήρι, όμως διατηρεί την ταυτότητα του, μεταφέρει το παρελθόν του και γίνεται ζωτικό στοιχείο αναδημιουργίας. Με αυτοσχεδιασμό, σχηματοποιούνται κι έτσι αποκαλύπτεται η φύση μέσα από την ίδια της την υπόσταση.

Τα γιαλόξυλα αυτά έχουν ένα πιο ζεστό, πιο ανθρώπινο άγγιγμα και αποτελούν υλικό που σε προσγειώνει. Μαζί τους μετατρέπεσαι σε πρωτόγονο ιχνηλάτη και αποκρυπτογράφο της φύσης. Έργα με προσωπικό γούστο, όπου η προσπάθεια είναι να δοθεί ζωή και φόρμα στα γερασμένα ξύλα με μικρή παρέμβαση. Έργα που υπόσχονται ένα σεβασμό στην αρχέγονη απλότητα.

Επιμελημένα έργα της φύσης και της χειροτεχνίας του δημιουργού από πρωτογενές υλικό ελαφρώς επεξεργασμένο, που η καταναλωτική ταχύτητα της εποχής μας προσπερνά, αποτελούν εικαστική οντότητα και αφορούν μια οικολογική γλυπτική του εσωτερικού χώρου.

Όταν, λοιπόν, η φύση συμπεριφέρεται σαν καλλιτέχνης, εμείς οφείλουμε να στεκόμαστε μπροστά της με θαυμασμό γιατί απλώς δημιουργεί αριστουργήματα.

Δημήτρης Τραγάκης